Meta, inc. yapay zekâ girişimi olan Manus’u tam 2 milyar Amerikan doları ödeyerek satın almak istiyor. Ancak yaşanan gelişmeler tabiri caizse şirkete darbe oldu. Çin Halk Cumhuriyeti hükûmeti bu satın alım girişimine müdahale etti.
Söz konusu girişimin Singapur’a taşınmasına karşın Çin’in başkenti Pekin’den ulusal güvenlik ve teknoloji transferi endişeleri gerekçe gösterilerek girişim üzerindeki kontrolünü sürdürüyor. Ek olarak durum Manus çalışanlarının zaten Meta’da çalışıyor olması ve kurucuların Çin’den ayrılamaması nedeniyle daha da karmaşıklaşıyor.
Çin’den Manus hamlesi: Meta 2 milyar dolar sermayeyi çoktan aktardı
Çin ve Amerika Birleşik Devletleri (ABD) arasındaki tüm sektörlerdeki gergin ilişkiler bir sır değil. Bu durum, her iki ülkeden şirketleri içeren potansiyel iş birlikleri veya birleşmelerde kendini gösterebilir. Son dönemde Çinli düzenleyiciler, Meta’ya Çinli yapay zeka girişimi Manus’u 2 milyar dolara satın alma kararından vazgeçmesini emretti. Çin Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu’nun (NDRC) bu kararı, anlaşmanın tamamlanmış gibi görünmesinden aylar sonra geldi.
Manus, otonom ajanlar geliştirmesiyle tanınan bir yapay zeka girişim şirketidir. Şirket yakın zamanda genel merkezini Çin’den Singapur’a taşımıştı. Birçok kişi bu hamlenin hem Washington hem de Pekin’den gelen düzenleyici denetimden kaçınma girişimi olduğunu düşünüyordu. Buna genellikle “Singapur’da imaj düzeltme” denir. Ancak bu son karar, adresinizi değiştirmenin teknolojiniz üzerindeki yetkiyi mutlaka değiştirmediğini kanıtlıyor.
Çin, Meta’ya açıkça emretti: Satın alımdan vazgeçin
Anlaşmayı “geri alma” emri özellikle karmaşık çünkü entegrasyon zaten büyük ölçüde ilerlemiş durumda. Reuters ve TechCrunch’tan gelen raporlara göre, yaklaşık 100 Manus çalışanı zaten Meta’nın Singapur’daki ofislerine taşındı. Girişim şirketinin liderliği de Meta’nın yapay zeka bölümünde yönetici pozisyonları üstlendi.
Durum, şirketin kurucuları için daha da kişisel bir hal alıyor. Ekipleri Singapur’da çalışırken, kurucular Xiao Hong ve Ji Yichao’nun yurt dışı çıkış yasağı alması nedeniyle Çin’den çıkışlarına izin verilmiyor. Görünüşe göre Pekin, yasal olarak nerede kurulmuş olursa olsun, girişimlerin fikri mülkiyetini ulusal bir varlık olarak görüyor.
Analistler, düzenlemeler açısından Çin’in artık sadece bir şirketin nerede kayıtlı olduğuna bakmadığını öne sürüyor. Yetkililer artık teknolojinin kökenine, yaratıcıların uyruğuna ve temel araştırma ve geliştirmenin nerede yapıldığına odaklanıyor.
Meta için Manus, “yapay zeka ajanları” oluşturma yarışında kilit bir parça olacaktı. Manus, kodlama veya pazar araştırması gibi karmaşık görevleri otomatikleştirebilen güçlü araçlar sağlıyor. Bu satın almayı kaybetmek, şirketin Microsoft ve Google gibi büyük isimlere yetişme hedefinde büyük bir engel olabilir.
Teknoloji girişimcileri için bir uyarı
Bu karar, Çin kökenli diğer yapay zeka girişimlerine bir mesaj gönderiyor. Operasyonları yurt dışına taşımak, artık ABD’li bir alıcıya sorunsuz bir satış sağlamak için yeterli olmayabilir. Yapay zeka hem ABD hem de Çin için ulusal güvenliğin temel direklerinden biri haline geldikçe, sınır ötesi satın almalara ilişkin kurallar çok daha katılaşıyor.
Meta, işlemin ilgili yasalara tamamen uygun olduğunu ve soruşturmanın çözüme kavuşturulmasını beklediğini belirtti. Ancak, personel zaten entegre edilmiş ve sermaye zaten transfer edilmiş olduğundan, Manus’u “geri almak” hiç de kolay olmayacak.